Lamine kirişler (glulam), yüksek taşıma kapasitesi, boyutsal stabilite ve mimari esneklik sunmaları sayesinde modern yapı sistemlerinin vazgeçilmez elemanları arasında yer alır. Bu kirişlerin mekanik performansını belirleyen en kritik faktörlerden biri ise katman (lamel) sayısıdır. Katman sayısı arttıkça kirişin davranışı yalnızca “daha kalın” olmakla sınırlı kalmaz; taşıma kapasitesi, sehim kontrolü ve güvenlik katsayıları doğrudan etkilenir.
Bu yazıda, lamine kirişlerde katman sayısının taşıma kapasitesiyle olan ilişkisini teknik ama sade bir dille ele alıyoruz.
Katman Sayısı Neyi İfade Eder?
Katman sayısı, lamine kirişin kaç adet ahşap lamelden oluştuğunu belirtir. Örneğin 6 katmanlı bir lamine kiriş, üst üste yapıştırılmış 6 ayrı lamelden meydana gelir.
Katman sayısı doğrudan şu parametreleri etkiler:
- Kesit yüksekliği
- Eğilme dayanımı
- Kesit atalet momenti
- Sehim (esneme) miktarı
Katman Sayısı ve Taşıma Kapasitesi Arasındaki Teknik İlişki
1. Eğilme Dayanımı Artar
Lamine kirişlerde taşıma kapasitesi büyük ölçüde eğilme dayanımına bağlıdır. Katman sayısı arttıkça kirişin kesit yüksekliği büyür ve bu da eğilme momentine karşı direnci artırır.
Özetle:
Daha fazla katman → daha yüksek eğilme kapasitesi
2. Atalet Momenti Katlanarak Yükselir
Taşıma kapasitesinde asıl belirleyici parametrelerden biri atalet momentidir (I). Atalet momenti, kesit yüksekliğinin karesiyle değil kübüyle orantılıdır.
Bu da şu anlama gelir:
Katman sayısındaki küçük bir artış bile, taşıma kapasitesinde ciddi bir yükseliş sağlar.
3. Sehim Kontrolü İyileşir
Uzun açıklıklı yapılarda yalnızca kırılma değil, sehim sınırları da kritik öneme sahiptir. Katman sayısı arttıkça kiriş daha rijit hale gelir ve:
- Daha az esner
- Daha stabil bir yapı davranışı sergiler
Bu durum özellikle çatı sistemleri, geniş açıklıklı salonlar ve endüstriyel yapılarda büyük avantaj sağlar.
Her Zaman Daha Fazla Katman Daha İyi midir?
Hayır. Katman sayısı artırılırken aşağıdaki faktörler mutlaka birlikte değerlendirilmelidir:
- Açıklık mesafesi
- Uygulanan yük türü (sabit + hareketli yük)
- Kullanım amacı (konut, endüstriyel, çatı vb.)
- Ekonomik optimizasyon
Gereğinden fazla katman, maliyeti artırırken yapısal olarak anlamlı bir kazanç sağlamayabilir. Bu nedenle lamine kiriş seçimi proje bazlı mühendislik hesabı gerektirir.
Doğru Katman Sayısı Nasıl Belirlenir?
Doğru lamine kiriş seçimi için genellikle şu adımlar izlenir:
- Açıklık ve yük değerleri belirlenir
- Gerekli eğilme momenti hesaplanır
- Sehim sınırları kontrol edilir
- Buna uygun kesit ve katman sayısı seçilir
Bu noktada üretici teknik verileri ve standartlar (EN 14080 gibi) referans alınır.
Lamine Kiriş Ürünlerimizi İnceleyin
Projeye uygun katman sayısına ve kesit ölçülerine sahip lamine kiriş çözümlerimizi incelemek için aşağıdaki bağlantıyı ziyaret edebilirsiniz:
